Стетоскоп және рация
Жобаның мақсаты
– дыбыс көлемінің дыбыс көзі мен дыбыс қабылдағыштың арасындағы қашықтыққа тәуелділігін зерттеу
– нағыз стетоскоп жасау, жүрек соғысын тыңдау, зерттеу жүргізу
– рация жасау (қабылдағыш, телефон)
Тәрбиешіге арналған нұсқаулық
– Жобаның эксперименттік бөлімінде балалар 3-4 адамнан тұратын топтарда жұмыс істейді.
– Балалар дыбыс, дыбыс толқындары, дыбыс көздері және дыбыс қабылдағыштары сияқты тақырыптармен танысуы керек.
– Тәжірибелік бөлімді бастамас бұрын, балаларға барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.
Steam сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері
Сабақты бастамас бұрын тәрбиешіге қауіпсіздік ережелерімен танысуға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда (ҚЕ-де көрсетілген заттарды пайдаланған жағдайда) балаларға қысқаша нұсқама жүргізу. Қауіпсіздік ережелерімен танысу үшін сілтеме бойынша өтіңіз STEAM сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері
Теориялық бөлім
Дыбыстар-бұл толқындар, яғни ауамен берілетін толқындар, біздің көздеріміз оларды көрмейді, бірақ құлақтарымыз естиді.
Дыбыс күші – физикалық қасиеті болса да, дыбыс деңгейі есту сезімінің қарқындылығын білдіреді. Кез-келген сезім сияқты, сыртқы көрініс, бұл жағдайда дыбыстың объективті күшінің көрінісі бола отырып , дыбыс күші жоғарылаған сайын дыбыс жоғарылайды және, керісінше, оның төмендеуімен азаяды. Дегенмен, дыбыстардың күші мен көлемінің арақатынасын сипаттайтын кейбір маңызды ерекшеліктерді ескеру қажет. Біріншіден, дыбыс деңгейі, кез-келген басқа сезім сияқты, тітіркендірудің қарқындылығына қарағанда әлдеқайда әлсіз, яғни бұл жағдайда дыбыстың қарқындылығына қарағанда әлсіз.
Шудың рұқсат етілген нормалары
Санитарлық нормаларға сәйкес, есту аппаратына ұзақ уақыт әсер еткенде де есту қабілетіне зиян тигізбейтін шудың рұқсат етілген деңгейі: күндіз 55 децибел (дБ) және түнде 40 децибел (дБ) болып саналады. Мұндай шамалар біздің құлағымыз үшін қалыпты, бірақ, өкінішке орай, олар жиі бұзылады, әсіресе үлкен қалаларда.
Децибелдегі шу деңгейі (дБ)
Шынында да, жиі қалыпты шу деңгейі айтарлықтай асып кетеді. Міне, біздің өмірімізде кездесетін кейбір дыбыстардың мысалдары және шын мәнінде бұл дыбыстардың құрамында қанша децибел (дБ) бар екендігі кестеде көрсетілген:
Шу (дыбыс)
дБ (децибел)
Орман шуы
10-24
Пеште тамақ дайындалуы
40
Ауызекі сөйлеу
45-60
Баланың жылауы
80
Түрлі кеңсе жабдықтарының жұмысының шуы-принтер және тб, шаңсорғыш
80
Қарқынды Көше қозғалысының шуылы
80
Жұмыс істеп тұрған мотоциклдің, поездың шуы
90
Жөндеу жұмыстарының шуылы
100
Түнгі клубтағы би музыкасының дыбысы
110
Автомобиль дауысы (гудок)
120
Ұшып бара жатқан ұшақтың шуылы
140
Адам үшін ең қауіпті шу деңгейі, жарылыс дыбысы
200
Дерек көздер:
2. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF
Стетоскоп – жүректен, қан тамырларынан, өкпеден, бронхтан, ішектен және басқа мүшелерден шығатын дыбыстарды аускультациялауға (тыңдауға) арналған медициналық диагностикалық аспап.
Стетоскоптың көмегімен жүректің соғуын тыңдауға болады. Стетоскопты әдетте дәрігерлер мен медбикелер қолданады, сонымен қатар кейбір ғылыми тәжірибелер жасауға болады. Сонымен қатар, балалар бұл құралды “дәрігер” болып ойнағанды ұнатады.
Сізге ойын немесе ғылыми эксперимент үшін стетоскоп қажет болса, онда оны қолжетімді материалдардан оңай жасауға болады.
Практикалық бөлім
Бұл жобада балалар нағыз стетоскоп және рация жасайды
Қадам 1. Стетоскоп үшін барлық қажетті материалдармен танысыңыз
- Шұңқыр (воронка)
- Шар
- Қағаз құбыр
- Изолента
Қадам 2. Шардың ұшын кесіп алыңыз және шарды барынша шұңқыр (воронканың) бетіне тартып, керіңіз
Қадам 3. Шұңқырды ( воронканы) қағаз құбырдың ортасына орналастырып изолентамен бекітіңіз
Құттықтаймыз, сіздің стетоскопыңыз дайын!!!
Стетоскоптың шар бекітілген жағын досыңыздың кеудесіне қойып, жүрек қағысын тексеріп көріңіз.
Практикалық бөлім
Қадам 1. Рация үшін барлық қажетті материалдармен танысыңыз
Қадам 2. Шпажканың өткір ұшын пайдаланып, стақанның түбіне кішкене тесік жасаңыз
Қадам 3. Содан кейін жіпті кіргізіңіз
Қадам 4. Таяқшаның (шпажка) кішкене бөлігін кесіп, арқанды (жіп) таяққа байлаңыз
Құттықтаймыз, сіздің рацияңыз дайын!!!
Сіз рацияны тестілеуден өткізетін кезде, мына жайттарды ескерген жөн:
– стакандар арасындағы жіп керіліп тұру қажет (жалпы салбырап тұрмау керек)
– жіпке және стақанға бөгде заттар тигізбеу керек
Зерттеу бөлімі
- Стетоскоп. Әр балалар стетоскопты қолдана отырып, достарының жүрек соғысын тыңдайды және жүрек соғу жиілігін, яғни минутына қанша соққы беретінін есептейді. Соққылардың санын дәл анықтау үшін тыныштықты сақтаңыз.
- Рация. Жұппен жұмыс. Рацияны алыңыз. Бір балақай сыбырлап сөз немесе сөз тіркесін айтады, ал екіншісі дыбысты қабылдаған оқушы не айтылғанын анықтауы керек. Содан кейін олар алмасады.
- Талқылау: сіздің стетоскопыңыз қалай жұмыс істейді және дыбысты не арқылы жеткізеді. Рация қалай жұмыс істейді?
Қорытынды
Осылайша балалар дыбысты зерттеп, медициналық құрылғы-стетоскоп, сонымен қатар дыбыстық қабылдағыш – рация жасады.